gototopgototop
crete sitia top teft
sitia-guide text image top UK

«Ένα φυσικό περιβάλλον μοναδικό στην Ελλάδα και την Ευρώπη είναι ασφαλώς ένας φυσικός και αισθητικός πλούτος εξαιρετικά σπάνιος αν όχι μοναδικός». Κ Μυλωνάς καθηγ. Παν. Κρήτης

Όσον αφορά τη γεωλογική κατανομή μπορούμε να θαυμάσουμε σπάνιους γεωλογικούς σχηματισμούς, ρήγματα και αναρίθμητα φαράγγια και σπήλαια. Στα βόρεια της νήσου Ψείρας υπάρχει ένας σπάνιος παρθένος θαλάσσιος βιότοπος με κοράλλια, αξίζει να αναφέρουμε όμως και μικρότερους βιοτόπους (π.χ. στο Βάι ή στο Κουφονήσι) με μεικτή ευρωαφρικανική βλάστηση. Ιδιαίτερη μνεία όμως πρέπει να γίνει για το φοινικόδασος του Βάι.

Σημαντικός πόλος έλξης πολλών τουριστών στην περιοχή μας είναι η περιοχή Βάι, όχι μόνο για το φοινικόδασος αλλά και για τις γαλαζοπράσινες παραλίες και την αμμώδη παραλία του. Το όνομα της περιοχής, προέρχεται από την ελληνική λέξη «βάγια» δηλαδή φοινικόδεντρα.

Το φοινικόδασος του Βάι είναι το μεγαλύτερο της Ευρώπης καθώς καταλαμβάνει μια έκταση περίπου 200 στρεμμάτων. Τα δέντρα του, ανήκουν στο είδος Phoenix Theofrasti (φοίνικες του Θεόφραστου), το οποίο πιθανολογείται ότι ήρθε στην περιοχή της Ιτάνου πιθανώς από Φοίνικες αποίκους ή από Αιγύπτιους στρατιώτες που έτρωγαν χουρμάδες και άφησαν κάποια κουκούτσια. Σήμερα οι θεωρίες αυτές δεν ισχύουν καθώς έχει αποδειχθεί ότι οι φοίνικες αυτοί είναι ενδημικοί, ευδοκιμούν δηλαδή μόνο στην περιοχή μας.

Έχει ιδιαίτερη ομορφιά και αποκτά λίγο από την πολιτιστική αξία της Μονής Τοπλού, από την οποία απέχει 6 χλμ. Ακόμη χαρακτηρίζεται από πλούσια βιοποικιλότητα και αποτελεί πέρασμα αποδημητικών πουλιών. Είναι προστατευόμενη περιοχή τόσο του Ελληνικού κράτους όσο και της Ευρωπαϊκής κοινότητας.

Ο επισκέπτης θα το συναντήσει στα 8 χιλιόμετρα από το Παλαίκαστρο και 28 χλμ από την πόλη της Σητείας.

Περιοχές NATURA 2000 Σητείας

Η περιοχή μας διαθέτει ποικίλους χώρους φυσικής ομορφιάς, χλωρίδα και πανίδα. Γι' αυτό το λόγο 4 περιοχές εντάχθηκαν στο Δίκτυο «ΦΥΣΗ 2000» (Κοινοτική Οδηγία 92/43/ΕΟΚ), καθώς σε αυτές συνδυάζεται η βιοποικιλότητα του τοπίου με αυτήν του οικοσυστήματος. Με τον όρο βιοποικιλότητα ενός οικοσυστήματος εννοούμε τον αριθμό των συνδυασμών ειδών χλωρίδας και πανίδας, που σε συνάρτηση με τον τύπο του τοπίου κάθε φορά, συναντώνται σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Οι εν λόγω περιοχές είναι οι εξής :

ΦΑΡΑΓΓΙ ΚΑΨΑ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ
Πρόκειται για το φαράγγι μήκους 3 χλμ, το οποίο έχει το ίδιο όνομα με το μοναστήρι που βρίσκεται στο δρόμο του. Η περιοχή έχει μεγάλη αισθητική αξία και περιλαμβάνει τους εξής τύπους οικοτόπων : απόκρημνες βραχώδεις ακτές με βλάστηση στη Μεσόγειο (με ενδημικά limonium spp.), φρύγανα Sacropoterium spinosum, παρόχθια δάση - στοές της θερμής Μεσογείου (Νerio -Tamaricetea), λιθώνες βαλκανικής χερσονήσου, ασβεστολιθικά βράχια του Αιγαίου, ποταμοί της Μεσογείου με περιοδική ροή και σπήλαια ανεκμετάλλευτα από τουριστικής πλευράς.

Τέλος η περιοχή λόγω της γεωμορφολογίας της παρουσιάζει και μεγάλο ενδιαφέρον όσον αφορά τη χλωρίδα (περιλαμβάνει 14 ενδημικά είδη).

ΚΑΒΟ ΣΙΔΕΡΟΣ
Πασίγνωστο ακρωτήριο βορειοανατολικά της Κρήτης, περίπου 18 χλμ από το Παλαίκαστρο, που είναι προσβάσιμο μόνο μέσα από τη Ναυτική βάση Κυριαμαδίου κατόπιν άδειας. Περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους καθώς οι μικροί και γραφικοί ορμίσκοι εναλλάσσονται με βραχώδεις επιφάνειες, το μάτι χορταίνει τα εξαίσια χρώματα του ουρανού και της θάλασσας και κυρίαρχη είναι η αίσθηση ότι βρίσκεσαι στο πιο ακραίο σημείο του τόπου. Η θαλάσσια περιοχή βρίθει υφάλων και ναυαγίων.

ΌΡΟΣ ΘΡΥΠΤΗ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ
Η περιοχή περιλαμβάνει την παράλια περιοχή του Θόλου και την οροσειρά της Θρυπτής και τη συναντάμε μεταξύ Ιεράπετρας και Σητείας. Το φαράγγι του Χα είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαράγγια της Κρήτης με αισθητική αξία. Οι κορυφές της οροσειράς είναι πολύ σημαντικές για την ορνιθοπανίδα της Κρήτης. Οι τύποι οικοτόπων που υπάρχουν στην περιοχή, πολλοί από τους οποίους δεν είναι εύκολα προσβάσιμοι είναι οι εξής : φρύγανα Sacropoterium spinosum, διάσπαρτοι υποβαθμισμένοι πουρναρότοποι (garrigues), δάση πλάτανου της Ανατολής (Platanion orientalis), δάση σκληρόφυλλων που χρησιμοποιούνται για βοσκή (dehesas) με Quercus ilex, μεσογειακά πευκοδάση με ενδημικά είδη πεύκων της Μεσογείου πρωτογενείς λειμώνες σε βραχώδεις δόμους, ποταμοί της Μεσογείου με περιοδική ροή, , διαπλάσεις Κρήτης (Euphorbieto-Verbascion), λιθώνες βαλκανικής χερσονήσου, ασβεστολιθικά βράχια του Αιγαίου, σπήλαια των οποίων δεν γίνεται τουριστική εκμετάλλευση, παρόχθια δάση - στοές της θερμής Μεσογείου (Νerio -Tamaricetea).

Το σπήλαιο «Θεριόσπηλιος» έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή σε αυτό επιβιώνουν πολλά ενδημικά ασπόνδυλα. Φιλοξενεί ακόμη μια σχετικά μεγάλη αποικία της νυχτερίδας Myotis myotis.

ΔΙΟΝΥΣΑΔΕΣ
Οι Διονυσάδες αποτελούν το καταφύγιο τόσο κυνηγών (εξαιτίας του μεγάλου αριθμού λαγών από την ανάπτυξη της βλάστησης, καθώς είναι προστατευόμενη περιοχή) όσο και ψαράδων και φυσιολατρών.

Στις βραχονησίδες Παξιμάδα και Παξιμαδάκι βρίσκεται η μεγαλύτερη αποικία του γερακιού της Ελεονόρας (falco Elleonora), που είναι γνωστό και ως μακροπετρίτης ή βαρβάκι. Μαζί με το είδος αυτό, Γερμανοί ορνιθολόγοι που τα μελετούν από το 1963, επιβεβαιώνουν ότι εκεί έχουν βρει καταφύγιο και άλλα 300 ζεύγη γερακιών, που το χειμώνα μεταναστεύουν προς τη Μαδαγασκάρη.

Οι περιοχές αυτές φιλοξενούν ένα μεγάλο αριθμό ενδημικών πουλιών (όπως π.χ. το γεράκι της Ελεονόρας – Falco de Eleonora), ζώων και φυτών, πολλές φορές αυτοφυών που καλύπτουν πολλές ποικιλίες από φαρμακευτικά μέχρι και βρώσιμα.