gototopgototop
crete sitia top teft
sitia-guide text image top UK

ΉΘΗ – ΈΘΙΜΑ

Όπως σε όλη την Κρήτη, έτσι και στην επαρχία Σητείας έχουν διατηρηθεί από την αρχαιότητα αναρίθμητα ήθη και έθιμα που μαρτυρούν την πολιτιστική και πολιτισμική κληρονομιά της Κρητικής παράδοσης.
Μερικά από αυτά βέβαια στις μέρες μας, λόγω και του σύγχρονου αστικού τρόπου ζωής, έχουν ξεχαστεί ή δεν τα συναντάμε τόσο στο βαθμό που τα ζούσαν και τα έπρατταν οι πρόγονοί μας. Αρκετά όμως έχουν παραμείνει άθικτα στο χρόνο όπως π.χ. το γραφικό και παραδοσιακό έθιμο του γάμου ή των πανηγυριών.

ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

Εάν δοθεί η δυνατότητα στον επισκέπτη να λάβει μέρος σε ένα παραδοσιακό πανηγύρι ή γλέντι, θα μαγευτεί από την πλούσια μουσικοχορευτική παράδοση, τις μαντινάδες αλλά και τις σητειακές κοντυλιές. Οι κοινωνικές αυτές εκδηλώσεις, όπως τότε έτσι και σήμερα, αφενός συσφίγγουν τους δεσμούς και τις σχέσεις των κατοίκων, αφετέρου προσφέρουν διασκέδαση η οποία δε νοείται φυσικά χωρίς τη συνοδεία λαϊκών οργάνων, τα οποία αναδείκνυαν και αναδεικνύουν τον πλούτο της μουσικής μας παράδοσης.
Με την ευκαιρία σημαντικών θρησκευτικών εορτών στην επαρχία Σητείας γίνονται σε διάφορα χωριά τα κάτωθι πανηγύρια:

- Αγ. Παρασκευής 26/7 στη Ζήρο και στην Αγία Τριάδα.
- Αγ. Γεωργίου, 23/4 , στον ερειπωμένο οικισμό Σκαλιά, κοντά στη Σίτανο.
- Αγ. Μαρίνας 17/7, στα Έξω Μουλιανά και στη Μυρσίνη.
- Προφήτη Ηλία 20/7 στα Μέσα Μουλιανά.
- Αγ. Παντελεήμονα, 27/7 στη Ρούσα Εκκλησιά, Χαμέζι και Σχινοκάψαλα.
- Μεταμόρφωσης, 6/8, στα Έξω Μουλιανά στον 'γιο Στέφανο και Ζάκρο.
- Παναγίας 15/8, στο Παλαίκαστρο, Λάστρο, Πισκοκέφαλο, Τουρλωτή, Σίτανο.
- Αγ. Ιωάννη 29/8 στη Ζήρο.
- Παναγίας 8/9 στις Λιθίνες
- Σταυρού 14/9 στη Σφάκα
- Αγ. Σοφίας 17/9 στους Αρμένους
- Αγ. Άννας 9/12 στο Πισκοκέφαλο.
- Αγ. Τριάδας, στο Παλαίκαστρο και Αγ. Τριάδα.
- Αγ. Πνεύματος, στους Αρμένους.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Κρητική μουσική παράδοση είναι από τις πιο και ζωντανές γιατί εξελίσσεται με το να ενσωματώνει με δημιουργικό τρόπο σύγχρονα μουσικά στοιχεία. Πολύ βασικά χαρακτηριστικά της κρητικής μουσικής είναι :
1) η μαντινάδα (δεκαπεντασύλλαβο ερωτικό κυρίως δίστιχο που τραγουδιέται στα γλέντια.
2) η συνοδεία των κυρίαρχων οργάνων δηλαδή της λύρας και του λαούτου αλλά και άλλων όπως το «χαμπιόλι» (η κρητική φλογέρα) και η «ασκομαντούρα».
3)οι παραδοσιακοί χοροί όπως ο «πεντοζάλης» (με ρίζες στον αρχαίο «πυρρίχιο» χορό), η σούστα, ο σιγανός συρτός, ο χανιώτικος συρτός και τέλος ο καστρινός πηδηχτός. Οι χοροί αυτοί από τόπο σε τόπο παρουσιάζουν αρκετές παραλλαγές, εντούτοις δεν υπάρχει κρητικός στις μέρες μας που να μην ξέρει να τους χορεύει.
4)ο αυτοσχεδιασμός τόσο στο μουσικό όσο και στο χορευτικό κομμάτι.

ΣΗΤΕΙΑΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η Σητεία ειδικότερα υπερηφανεύεται για το γεγονός ότι είναι γενέτειρα πάρα πολλών παραδοσιακών μουσικών (π.χ. Δερμιτζογιάννης). Εδώ έχουν κυριαρχήσει οι λεγόμενες «Στειακές Κοντυλιές», που εκφράζουν με θαυμάσιο τρόπο τόσο την ψυχοσύνθεση όσο και την ιδιαιτερότητα των Σητειακών.
Όσον αφορά τα όργανα, οι Σητειακοί μουσικοί παίζουν κυρίως το βιολί στη θέση της λύρας αλλά και το μαντολίνο το οποίο με τη συνοδεία του λαούτου χρησιμοποιείται στις «καντάδες» (αυθόρμητες μουσικές εκφράσεις όπου οι μουσικοί περιφέρονται στους δρόμους των χωριών τραγουδώντας ερωτικά δίστιχα).

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Στην πόλη της Σητείας αλλά και στις ευρύτερες τουριστικές περιοχές της επαρχίας πραγματοποιούνται αρκετές και σημαντικές μουσικοχορευτικές και θεατρικές παραστάσεις, στις οποίες παρουσιάζονται έργα τόσο από τον χώρο της παράδοσης όσο και από τις σύγχρονες αναζητήσεις ντόπιων και ξένων καλλιτεχνών.

ΚΟΡΝΑΡΕΙΑ

Αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ζωής της Σητείας αποτελούν οι πολιτιστικές εκδηλώσεις των «Κορναρείων» που διοργανώνονται κατά τους 3 καλοκαιρινούς μήνες, ιδίως στον αρχαιολογικό χώρο του φρουρίου «Καζάρμα» και αποτελούν σημαντικό πόλο έλξης των επισκεπτών του δήμου μας. Ο θεσμός αυτός περιλαμβάνει ποικίλες εκδηλώσεις. Η μουσική, το θέατρο και ο χορός, οι αθλητικοί αγώνες, οι εκθέσεις φωτογραφίας και ζωγραφικής έχουν την τιμητική τους.

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΣΗΤΕΙΑΣ/ ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΥ/ ΙΤΑΝΟΥ/ ΛΕΥΚΗΣ

Πραγματοποιείται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Στο Καρναβάλι λαμβάνουν μέρος ομάδες από τους δήμους και τους πολιτιστικούς συλλόγους όλης της επαρχίας Σητείας. Αποτελεί πρόσφατο θεσμό, που γίνεται τα τελευταία χρόνια στην έδρα κάθε δήμου.

ΓΙΟΡΤΗ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

Θρησκευτική γιορτή στις 25 Νοεμβρίου της πολιούχου του δήμου Σητείας Αγ. Αικατερίνης. Μετά την θρησκευτική τελετή λαμβάνει μέρος ο Λαϊκός Δρόμος, όπου πολίτες και αθλητές της πόλης κάνουν το γύρο της Σητείας.

ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Πραγματοποιείται την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου κάθε δύο χρόνια από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού και το Λιμεναρχείο Σητείας,. Πρόκειται για ιστιοπλοϊκούς αγώνες, μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις.

ΓΙΟΡΤΗ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΟΥ

Είναι καινούριος θεσμός με μουσικές εκδηλώσεις ο οποίος διοργανώνεται τον Ιούνιο από τον πολιτιστικό σύλλογο Πισκοκεφάλου στην κεντρική πλατεία του χωριού.

ΚΡΗΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

Ιδιαίτερη μνεία όμως πρέπει να γίνει και για την περίφημη κρητική κουζίνα, την οποία ο επισκέπτης μπορεί να γευτεί στα παραδοσιακά ταβερνάκια της Σητείας αλλά και για τους τρόπους παρασκευής κάποιων παραδοσιακών προϊόντων όπως το λάδι, το μέλι, τα τυριά ή η ρακή. Έθιμα όπως η παραγωγή ρακής την περίοδο κυρίως του φθινοπώρου που γίνονται τα λεγόμενα «καζανέματα» ή η παρασκευή τυριών μένουν αναλλοίωτα ακόμη και σήμερα.

ΤΕΧΝΗ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

Η Σητεία έχει ανθίσει όμως και σε άλλους παραδοσιακούς τομείς δημιουργίας όπως είναι η υφαντουργία, η χρυσοχοΐα η μεταλλουργία, η ξυλογλυπτική η αγγειοπλαστική κ.τ.λ.

ΠΙΣΤΗ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Αξίζει επίσης να αναφερθεί ακόμη και το θρησκευτικό αίσθημα των κατοίκων της επαρχίας Σητείας. Οι θρησκευτικές τελετές (στα εξωκλήσια ή στις εκκλησίες των χωριών) που άλλοτε είναι πολυάνθρωπες και άλλοτε λιτές και απέριττες, αποτελούν θαυμάσιες ευκαιρίες ψυχικής ανάτασης, συμμετοχής και γνωριμίας με τον εθιμικό βίο των ανθρώπων του τόπου μας.

Έτσι δίπλα στην σύγχρονο αστικό τρόπο ζωής συμβαδίζουν και στοιχεία που προσδιορίζουν την πολιτιστική ταυτότητα της λαϊκής πολιτιστικής μας παράδοσης.