gototopgototop
crete sitia top teft
sitia-guide text image top UK

Στην πιο ανατολική πλευρά της Κρήτης αλλά και της επαρχίας Σητείας, μετά από την ένωση των 3 δημοτικών διαμερισμάτων (Ζάκρου, Καρυδίου και Παλαίκαστρου) σχηματίστηκε η περιοχή Ιτάνου το 1997.

ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ

Έδρα της περιοχής Ιτάνου είναι η πόλη του Παλαικάστρου η οποία βρίσκεται σε απόσταση 19 χλμ. από την πόλη της Σητείας. Όπως μαρτυρεί και το όνομά του αποτελούσε παλαιό κάστρο.

Σήμα κατατεθέν του Παλαικάστρου αποτελούν οι υπέροχες παραλίες, τα πολύ εύφορα εδάφη αλλά και οι πολύ σπουδαίες αρχαιότητες. Γι' αυτούς τους λόγους είναι ο πιο ζωντανός οικισμός της Επαρχίας Σητείας με αρκετές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Στο χωριό υπάρχει λαογραφικό μουσείο και το καλοκαίρι πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις.

ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΔΗΜΟΥ ΙΤΑΝΟΥ

ΑΔΡΑΒΑΣΤΟΙ
Σε απόσταση 36 χλμ. από τη Σητεία πλησίον της Ζάκρου βρίσκεται ο μικρός αυτός οικισμός με λίγους κατοίκους. Έχει έντονη παραδοσιακή χροιά με ανηφορικά δρομάκια και παλιά σπίτια.

ΑΖΩΚΕΡΑΜΟΣ
Μικρός οικισμός μεταξύ Παλαικάστρου και Ζάκρου, στα 31 χλμ. από τη Σητεία. Οι λιγοστοί κάτοικοί του είναι γεωργοί. Κοντά στον οικισμό υπάρχει το σπήλαιο «Αδιάβατο». Από τον Αζωκέραμο έχει την καταγωγή του ο Άγιος Ιωσήφ ο Σαμάκος, ο οποίος ασκήτεψε στο Μεγάλο Κάστρο (Ηράκλειο) και πέθανε το 1511. Η μνήμη του εορτάζεται στις 22 Ιανουαρίου.

ΒΡΥΣIΔΙ (ΜΑΓΚΑΣΑ)
Απέχει 15 χλμ από τη Σητεία. Πρόκειται για ένα μικρό κι εγκαταλελειμμένο χωριό στο οροπέδιο του Καρυδίου. Το 1905 ο Dawkins ανέσκαψε ένα σπήλαιο στα δυτικά του χωριού, στο οποίο βρέθηκαν πολλά ίχνη νεολιθικής κατοίκησης (οψιανοί, λίθινοι πελέκεις, κοκάλινες περόνες κα.) Στο δυτικό τμήμα του σπηλαίου ανακαλύφθηκε μια σπουδαία νεολιθική οικία του τύπου Βυt and Ben με ένα μικρό και ένα μεγάλο δωμάτιο.

ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΣ
Απέχει 38 χλμ. από τη Σητεία, και περιτρυγυρίζεται από πράσινο. Η ευρύτερη περιοχή της Ζάκρου βρίθει αρχαίων (έχει ανακαλυφθεί και ιερό κορυφής, μια σπουδαία μινωική έπαυλη κ.ά). Είναι επίσης γνωστή για τις ονομαστές πηγές της και το μεγάλο αριθμό νερόμυλων.

ΚΑΤΩ ΖΑΚΡΟΣ
Παραλιακή περιοχή και οικισμός σε απόσταση 8 χλμ. από την πάνω Ζάκρο σε ένα πανέμορφο όρμο με πλούσια αμμουδιά. Η Κάτω Ζάκρος είναι ένας αρχαιολογικός παράδεισος και ένα εξαιρετικής ομορφιάς παρθένο φυσικό τοπίο. Εδώ ο μεγάλος αρχαιολόγος Νικόλαος Πλάτων το 1961 εντόπισε και άρχισε να ανασκάπτει το τέταρτο Μινωικό ανακτορικό κέντρο της Κρήτης. Η συνολική έκταση του ανακτορικού κέντρου ξεπερνά τα 10 στρέμματα και υπήρχαν περί τα 250 διαμερίσματα διαφόρων χρήσεων. Το ανάκτορο οφείλει την ανάπτυξη του κυρίως στη γεωγραφική του θέση. Ήταν ο μεγάλος σταθμός των Μινωικών πλοίων προς και από την Αίγυπτο και την Ανατολή. Τα ευρήματα του κοσμούν τα μουσεία Ηρακλείου, Σητείας και Αγ. Νικολάου. Η επίσκεψη στον χώρο του ανακτόρου είναι ανεπανάληπτη εμπειρία. Το ΤΑΠΑ έχει εκδώσει συνοπτικό οδηγό όπου μπορεί κανείς να βρει τις βασικές πληροφορίες.

ΚΑΡΥΔΙ
Παραδοσιακό, ορεινό χωριό σε απόσταση 25 χλμ. από Σητεία. Οι λιγοστοί κάτοικοί του, οι οποίοι κυρίως ασχολούνται με την παραγωγή και συγκομιδή ελιάς, εγκαταλείπουν το χωριό το χειμώνα και διαμένουν στον οικισμό Λαγκάδα. Το «Κατωφύγι» και ο «Περιστεράς», τα 2 ονομαστά και σπουδαία σπήλαια της περιοχής, έχουν κεντρίσει τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον των σπηλαιολόγων. Είναι γενέτειρα του Νικολάου Ι. Παπαδάκη, ιδρυτή και πρώτου Διευθυντή του ιστορικού αρχείου Κρήτης.
Περισσότερα:
www.karydi.gr

ΚΕΛΑΡΙΑ
Απέχει 32 χλμ από την πόλη της Σητείας, σε υψόμετρο 250 μέτρων καθώς πάμε στη Ζάκρο.

ΚΛΗΣΙΔΙ
Οικισμός της πρώην κοινότητας Ζάκρου σε υψόμετρο 220 μ. Πρώτη αναφορά στο χωριό κάνει ένα έγγραφο των πρώτων χρόνων της Τουρκοκρατίας αλλά με το όνομα «Ktidisi», που πιθανόν αποτελεί εναλλακτική γραφή του χωριού Κλησίδι (Ν. Σταυρινίδης, Μεταφράσεις, Β΄, σελ. 338).

ΚΡΥΟΝΕΡΙ (ΜΙΣΙΡΓΙΟΥ)
Οικισμός με λιγοστούς κατοίκους κυρίως το καλοκαίρι.

ΛΑΓΚΑΔΑ
Μικρός ορεινός οικισμός σε υψόμετρο 140 μέτρων, καθώς προχωράμε για τη Ζάκρο από το Παλαίκαστρο. Έχει μια εκκλησίτσα αφιερωμένη στον Άγιο Σάββα. Τους καλοκαιρινούς μήνες οι ντόπιοι μετακομίζουν στο Καρύδι και επιστρέφουν το φθινόπωρο για τη συγκομιδή της ελιάς.

ΜΗΤΑΤΟ
Σε απόσταση 20 χλμ. από τη Σητεία συναντάμε το μικρό αυτό χωριουδάκι στο οροπέδιο Καρυδίου. Λόγω της φυσικής ομορφιάς του αποτελεί πόλο έλξης των φυσιολατρών καθώς ενδείκνυται για πεζοπορία. Από αρχαιολογικής άποψης, στην περιοχή βρέθηκαν προϊστορικοί τάφοι και στο «Μόδι» ιερό κορυφής.

ΞΕΡΟΛΙΜΝΗ
Οικισμός κοντά στο Παλιό Μητάτο, σε υψόμετρο 550 μ.

ΣΚΑΛΙΑ
4 χλμ. από τη Σίτανο, σε ορεινή τοποθεσία, βρίσκεται το ερειπωμένο ιστορικό χωριό των Σκαλιών. Στις μέρες μας σώζεται μόνο η εκκλησία του Αγ. Γεωργίου και ένα σπίτι. Το χωριό δεν ήταν εύκολο να κατακτηθεί από τους Τούρκους γι' αυτό και ονομάστηκε το «άπαρτο κάστρο της Ανατολικής Κρήτης». Μόνο μετά από μια πράξη προδοσίας μπόρεσαν να επιτύχουν το σκοπό τους και να ερημώσουν το χωριό με τις θυσίες των γενναίων κατοίκων.
Πριν φτάσουμε στα Σκαλιά αξίζει να θαυμάσουμε το υποβλητικό τοπίο καθώς και τους βράχους που έχουν ποικίλους σχηματισμούς και έχεις την εντύπωση ότι μοιάζουν με γλυπτά. Ο Κωστής Φραγκούλης - Ανταίος γράφει για τα Σκαλιά :
«Δράκοι τα ρίζουν τα Σκαλιά, μηνούνε vτoυ οι Σκαλιώτες»
«Μα τα καημένα τα Σκαλιά με προδοσά παρθήκαν Κι επόμεινε το νάκλι vτως οι γέροι να το λένε Να τα αφουκρούνται τα παιδιά ν' αvτρειεύγεται η καρδιά vτως...»

ΧΩΝΟΣ
Πλησίον του χωριού Ρούσσα Εκκλησιά συναντάμε το μικρό αυτόν οικισμό σε υψόμετρο 670 μ. Τα περισσότερα σπίτια δεν κατοικούνται πλέον ενώ ο επισκέπτης μπορεί να ξαποστάσει στην παλαιά βρύση απολαμβάνοντας τον καθάριο αέρα. Ονοματοδοτήθηκε έτσι από καταβόθρα όμβριων υδάτων της περιοχής.

ΧΟΧΛΑΚΙΕΣ
Μικρό χωριουδάκι καθώς κατευθυνόμαστε προς τη Ζάκρο. Δοκιμάστηκε σκληρά κατά την επανάσταση του 1821 και του 1866. Ανακαλύφθηκε επίσης μινωική αγροικία και ίχνη άλλων κτηρίων. Ενδείκνυται για πεζοπορία καθώς μετά το χωρίο ξεκινά ένα βατό φαράγγι που καταλήγει στον γραφικό όρμο Καρούμες.