gototopgototop
crete sitia top teft
sitia-guide text image top UK

Η περιοχή Λεύκης έχει πληθυσμό 2.435 κατοίκους και βρίσκεται νοτιοανατολικά της επαρχίας Σητείας. Έχει έδρα τη Ζήρο. Διοικητικά περιλαμβάνει τα δημοτικά διαμερίσματα της Αγίας Τριάδας, των Απιδίων, των Αρμένων, της Ζήρου, των Παπαγιαννάδων, και του Χανδρά.
Τη Ζήρο τη συναντάμε σε απόσταση 31 χλμ. από τη Σητεία. Έχει πολλές παλιές εκκλησίες (Αγ. Παρασκευή, Άγ. Νικόλαος) και 2 σπήλαια («Αγριλιά» και «Λυγιάς Σπήλιοι»). Είναι αρκετά εύφορο χωριό καθώς παράγει ελαιόλαδο, κρασί, σουλτανίνα και γαλακτοκομικά προϊόντα. Διαθέτει ακόμη μια πρότυπη μονάδα βιολογικής αμπελοκαλλιέργειας και οινοποιίας.

Οικισμοί στο Δήμο Λεύκης

Αγία Τριάδα (Τσω)
Σε απόσταση 35 χλμ. από τη Σητεία συναντάμε το μικρό αυτό χωριό στα Νότια του οροπεδίου Χανδρά. Οι κάτοικοι του είναι κυρίως ψαράδες, γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Στην περιοχή του ανήκουν μερικοί ακατοίκητοι σήμερα μικρό-οικισμοί καθώς και το πανέμορφο Κουφονήσι.

Απίδια
Χωριό που αποτελείται από 7 οικισμούς με μεγαλύτερο το Μέσα και Έξω Απίδι. Βρίσκονται σε απόσταση 32 χλμ. από τη Σητεία, στα νότια του Οροπεδίου Χανδρά. Χάρη στην ανάπτυξη της πόλης του Γούδουρα λόγω της γεωργίας και των καλλιεργειών, οι κάτοικοί των οικισμών μετακόμισαν εκεί.
Υπηρεσίες - Δραστηριότητες
Πεζοπορία | Τηλέφωνο | Ελαιώνες |

Αρμένοι
Χωριό σε απόσταση 23 χλμ. από τη Σητεία (μέσω Παπαγιαννάδων) και 27 χλμ. μέσω Νέας Πραισού-Χανδρά. Χωριό αρκετά γραφικό καθώς Περιβάλλεται από περιβόλια, αμπέλια και ανεμόμυλους. Ένα χιλιόμετρο Β.Δ. τους συναντάμε τον παραδοσιακό οικισμό της Ετιάς με την περίφημη Ενετική Έπαυλη Dei Mezzo.

Βορί
Οικισμός με λιγοστούς κατοίκους κοντά στο χωριό Παπαγιαννάδες.

Γούδουρας
Παραθαλάσσια τουριστική περιοχή ανατολικά του Μακρύ Γιαλού, φημισμένη για τα αλιεύματά της και την καλλιέργεια πρώιμων κηπευτικών. Προσφέρει αξέχαστες εμπειρίες λόγω των υπέροχων παραλιών και του φυσικού περιβάλλοντος.

Ετιά
Μικρός, ακατοίκητος σήμερα, παραδοσιακός οικισμός κοντά στους Αρμένους, 27 χλμ από τη Σητεία. Έχει κηρυχθεί διατηρητέος. Βρίσκεται ανάμεσα σε ειδυλλιακό περιβάλλον στις βορειοδυτικές παρυφές του οροπεδίου Χανδρά. Πρόκειται για έναν υποβλητικό χώρο, γεμάτο ιστορικές μνήμες και θρύλους. Τα τελευταία χρόνια έγιναν διεργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης των μνημείων (εγκαταλελειμμένες οικίες).

Κατελιώνας
Μικρός οικισμός μεταξύ Σιτάνου και Χανδρά. Σήμερα υπάρχουν ερείπια πολλών εκκλησιών και ελάχιστα σπίτια. Άκμασε επί Ενετοκρατίας. Αρχαία ευρήματα μαρτυρούν ότι στη θέση του βρισκόταν ο αρχαίος οικισμός «Δραγμός».

Λαμνώνι
Το συναντάμε σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων από τη Ζήρο. Στην εποχή της ενετοκρατίας και τουρκοκρατίας έπαιξε σημαντικό ρόλο. Όμως μετά την απελευθέρωση της Κρήτης, εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του και στις μέρες μας μένει σιωπηλό και χορταριασμένο.

Ξερόκαμπος
Παραθαλάσσιος οικισμός μεταξύ Ζάκρου και Γούδουρα σε απόσταση 49 χμ από τη Σητεία (μέσω Ζήρου). Μέρος που αξίζει την επίσκεψή μας κυρίως λόγω των όμορφων αμμουδερών παραλιών του και της πεντακάθαρης θάλασσάς του. Απέναντί του, στα μικρά νησάκια Καβάλλοι, ζουν πολλά ζεύγη του γερακιού της Ελεονόρας (βαρβάκι). Ο άλλοτε έρημος Ξερόκαμπος, χάρη στις γεωτρήσεις νερού καλύφθηκε με ελαιώνες στις μέρες μας.

Παπαγιαννάδες
Μικρό χωριό 20 χλμ. από τη Σητεία. Στο κοινοτικό του διαμέρισμα ανήκουν οι οικισμοί Σκλάβοι, Βορί και το εγκαταλελειμμένο σήμερα Λουτράκι. Στην πλατεία του μπορούμε να θαυμάσουμε μια χριστιανική κρήνη.
Υπηρεσίες - Δραστηριότητες
Πεζοπορία | Τηλέφωνο | Σπηλιές |

Σκλάβοι
Μικρό χωριό 19 χλμ. από τη Σητεία. Το όνομά του το πήρε λόγω των Σλαβικών οικογενειών που το κατοίκησαν μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Άραβες το 961 μ.Χ. Πριν φτάσουμε στο χωριό συναντάμε μια υπέροχη οθωμανική κρήνη.

Συκιά
Μικρό χωριό 17 χλμ. από τη Σητεία. Στη θέση «Δράπανοι» υπάρχει μια καταπράσινη ρεματιά με πηγαία νερά που αποτελεί πόλο έλξης πολλών επισκεπτών.

Χαμαίτουλο
Το μικρό αυτό χωριό απέχει 10 χλμ. από το οροπέδιο της Ζήρου. Μετά από το Χαμαίτουλο ο δρόμος καταλήγει στον τουριστικά αναπτυσσόμενο Ξερόκαμπο. Η θέα προς το Λιβυκό Πέλαγος και προς τα ανατολικά είναι καταπληκτική και ενδείκνυται για φωτογραφίες.

Χανδράς
Χωριό 27 χλμ. από τη Σητεία. Στο χωριό αυτό ο επισκέπτης μπορεί να συναντήσει παλιά αρχοντικά μια παλιά Κρήνη, ένα τουρκικό Χαμάμ και ένα μικρό λαογραφικό μουσείο. Στην περιοχή του ανήκουν οι οικισμοί Βόιλα, Αγ. Παντελεήμονας και Πάνω Παντέλι.
Βορείως του χωριού υπάρχει αιολικό πάρκο, ενώ παλιοί ανεμόμυλοι σώζονται και λειτουργούν κοντά στο χωριό.